Quenya
Η αρχαία γλώσσα κοινή σε όλα τα Ξωτικά στη μορφή που πήρε στο Βάλινορ. Μεταφέρθηκε στη Μέση-γη από τους εξόριστους Νόλντορ, που όμως την άφησαν από καθημερινή τους γλώσσα, ιδίως μετά την διαταγή του βασιλιά Θίνγκολ που απαγόρευσε τη χρήση της. Αναφέρεται επίσης και με άλλες εκφράσεις όπως: Υψηλή Γλώσσα των Έλνταρ, Υψηλή Γλώσσα των Ξωτικών, Γλώσσα του Βάλινορ, η Γλώσσα των Ξωτικών του Βάλινορ, η Γλώσσα των Νόλντορ, η Υψηλή Γλώσσα της Δύσης.
Η Quenya τυπικά γραφόταν με τα Tengwar του Φέανορ. Χρησιμοποιούταν επίσης μια παλαιότερη γραφή, η Σαράτι του Ρούμιλ. Από τις τρεις φυλές των Ξωτικών στο Άμαν, οι Νόλντορ και οι Βάνυαρ μιλούσαν ελαφρώς διαφορετικά. Η λέξη Quenya, ωστόσο, συνήθως αναφέρεται στην Quenya των Νόλντορ (Noldorin Quenya), από τη στιγμή που ήταν η μόνη διάλεκτος Quenya που ομιλούταν στη Μέση-Γη. Η γλώσσα υιοεθετήθηκε επίσης από τους Βάλαρ, οι οποίοι έκαναν μερικές νέες εισαγωγές από τη δική τους γλώσσα, αν και αυτές οι λέξεις είναι πιο πολλές συη διάλεκτο των Βάνυαρ απ' ό,τι σε αυτή των Νόλντορ. Πιθανώς αυτό να οφείλεται στη στενή σχέση που είχαν οι Βάλαρ με τους Βάνυαρ. Η τρίτη φυλή στο Άμαν, οι Τελέρι, μιλούσαν μια διαφορετική, αρκετά συγγενική γλώσσα, την Τελέριν, αν και αυτή φάνηκε σε κάποιους ως διάλεκτος της Quenya, το οποίο ήταν αναληθές από ιστορικής άποψης, εύλογο όμως από γλωσσικής πλευράς. Οι γλώσσες δεν μοιράζονταν κοινή ιστορία, έμοιαζαν όμως πάρα πολύ.
